Azerbaycan Sağlık Turizmi Potansiyelinin İncelenmesi

Bakü – 15.12.25. Hakkı ÇILGINOĞLU /Türkel Media/: Sağlık turizmi, termal turizm, medikal turizm, yaşlı ve engelli turizmi gibi çeşitli alt dalları içeren geniş kapsamlı bir alandır (Sarman ve Sarman, 2021, s.118).

Bazen tıbbi turizm olarak da adlandırılan sağlık turizmi, alternatif turizm türleri arasında önemli bir yer tutar. Sağlık turizmi, oteller, havayolları, seyahat acenteleri ve benzeri turizmin tüm unsurlarından yararlanır. Bir turizm türü olması nedeniyle, turizmle ilgili genel ifadeler sağlık turizmini de kapsar. Ancak sağlık turizmi, kendine atfedilen yüksek derecede önemle diğer turizm türlerinden farklılık gösterir. Sağlık turizminin diğer turizm türlerinden ayrı bir konumda yer almasının temel nedenleri arasında yüksek harcama potansiyeli ve turizmin olumsuz taraflarından daha az etkilenmesi gibi avantajlar bulunur (Biri, 2021, s.40).

Sağlık turizmi, yalnızca tedavi olmayı amaçlayan hastalar için değil, aynı zamanda hastalıkların önlenmesini isteyenler, estetik kaygıları olanlar, ruhsal denge arayışında olanlar ve bu süreçleri bir kültür gezisi kapsamında yapmak isteyenler için de talep gören bir sektör haline gelmiştir (Ağaoğlu vd., 2019, s.1).

Son yıllarda sağlık turizmi daha fazla tanınır hale gelmiş ve kişilerin beklentilerini karşılamada önemli bir araç olarak değerlendirilmeye başlanmıştır (Sarman ve Sarman, 2021, s.118). Sağlık hizmetlerinde çeşitlilik sağlanması, ülkelerin sağlık sistemlerinde yaşanan problemler ve kişilerin kaliteli ve düşük maliyetli hizmet beklentileri, tedavi amaçlı yolculukların tanınmasını sağlamıştır.

Gelişmiş ülkelerde sağlık harcamalarının yüksek olması, bu ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerindeki sorunlar, nüfusun hızla yaşlanması ve ulaşım teknolojisindeki gelişmeler, tedavi amaçlı yolculukların artışında etkili olmuştur. Bu durumda ortaya çıkan pazar, sağlık sektöründeki yöneticilere heyecan vermektedir. İletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve kişilerin her türlü bilgiye kolayca erişebilmeleri, tedavi amaçlı yolculukların gündeme gelmesini sağlamıştır (Akşap, 2018, s.75; Aydın, 2012, s.92).

Sağlık turizmi, küresel sağlık harcamalarının artmasıyla birlikte daha da önem kazanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) verilerine göre, küresel sağlık harcamaları 2020 yılında 8.3 trilyon dolar seviyesine ulaşmıştır. Bu durum, sağlık hizmetlerine erişim arayışında olan bireylerin daha ekonomik ve kaliteli alternatifler aramasına yol açmıştır. Uluslararası Sağlık Turizmi Kongresi verilerine göre, dünya genelinde sağlık turizmi sektörü yıllık ortalama %15-25 oranında büyümekte olup, 2022 yılı itibarıyla sağlık turizmi kapsamında 20 milyondan fazla insanın seyahat ettiği tahmin edilmektedir. Türkiye, Hindistan, Tayland ve Güney Kore gibi ülkeler sağlık turizmi açısından ön plana çıkarken, Azerbaycan da bu alanda önemli bir potansiyele sahiptir. Azerbaycan, stratejik
konumu, doğal termal kaynakları ve gelişmekte olan sağlık altyapısı ile sağlık turizmi için ideal bir destinasyon olma yolunda ilerlemektedir. Azerbaycan'ın sağlık turizmi gelirleri 2021 yılında 200 milyon dolara ulaşmış olup, 2025 yılına kadar bu rakamın 500 milyon dolara çıkması öngörülmektedir (Azerbaycan Sağlık Turizmi Derneği, 2022). Bu bilgiler ışığında, sağlık turizminin öneminin giderek arttığı sonucuna varılmış ve bu konuda yapılacak çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Sağlık turizminin hızla büyüyen bir sektör olmasına rağmen, Azerbaycan'ın bu alandaki potansiyeli üzerine yapılan akademik çalışmalar sınırlıdır.

Literatürde Azerbaycan’ın sağlık turizmi potansiyelini ve bu potansiyelin nasıl daha etkin kullanılabileceğini ele alan çalışmaların azlığı, bu konuda yapılacak detaylı araştırmaların önemini artırmaktadır. Bu çalışmada, Azerbaycan'ın sağlık turizmi potansiyelinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Çalışma, Azerbaycan’ın sağlık turizmi konusunda kayda değer bir potansiyele ve öneme sahip olduğunu ortaya koymayı hedeflemekte ve bu alandaki araştırma boşluğunu doldurmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Azerbaycan'ın sağlık turizmi alanındaki mevcut durumu, avantajları, karşılaşılan zorluklar ve gelecekteki fırsatlar incelenecektir. Çalışmanın yöntemi geleneksel derlemedir ve bu yöntemle literatürdeki mevcut bilgilerin derlenmesi, analiz edilmesi ve yorumlanması sağlanacaktır. Bu çalışma, hem akademik literatüre hem de pratik uygulamalara katkı sağlayarak, Azerbaycan’ın sağlık turizmi potansiyelinin daha etkin bir şekilde kullanılmasına yönelik öneriler sunacaktır.