Kırgızistan, 12 Aralık'ta Cengiz Aytmatov'un doğum gününü kutluyor

Bişkek – 12.12.25. Höküme Halilova, Ramiz Meşedihesenli /Türkel Media/: Bu gün sadece bir yazarın doğumunu değil, Kırgız tarihinin yeni bir döneminin başlangıcını da işaret ediyor. Bu isim, Kırgız maneviyatının ve özgür düşüncesinin zirveleriyle yakından ilişkilidir... Bu günde, dehanın büyük çağı başladı.

Kırgız bir baba ve Tatar bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Aytmatov'un ebeveynleri Şeker'de memurdu. 1937'de babası Moskova'da "burjuva milliyetçiliği" ile suçlandı, tutuklandı ve 1938'de idam edildi.

Aytmatov, Kırgızistan'ın Rus İmparatorluğu'nun en ücra köşelerinden birinden SSCB'nin bir cumhuriyetine dönüştüğü bir dönemde yaşadı. Geleceğin yazarı Şeker'deki bir Sovyet okuluna gitti. Ayrıca küçük yaşlardan itibaren çalıştı. On dört yaşında köy meclisinde sekreter yardımcısıydı. Daha sonra muhasebeci, yükleyici, yardımcı mühendis ve birçok başka işte çalıştı.

1946'da Frunze'deki Kırgız Tarım Enstitüsü'nün hayvancılık bölümüne girdi, ancak daha sonra Moskova'daki Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü'nün edebiyat bölümüne geçti ve 1956'dan 1958'e kadar orada yaşadı. Sonraki sekiz yıl boyunca Pravda gazetesinde çalıştı. Rusça olarak ilk iki yayını 1952'de çıktı: "Gazetchik Dziuo" ve "Ashym". Kırgızca ilk eseri "Ak Jaan" ("Beyaz Yağmur") 1954'te, ünlü eseri "Jamilya" (Jamila) ise 1958'de yayınlandı. 1961'de 2. Moskova Uluslararası Film Festivali jürisinde yer aldı. 1971'de ise 7. Moskova Uluslararası Film Festivali jürisinde yer aldı.

1980 yılında ilk romanı "Gün Yüz Yıldan Fazla Sürer" yayımlandı. Bir sonraki önemli romanı "Kafatası Yeri" ise 1987'de yayımlandı. "Gün Yüz Yıldan Fazla Sürer" ve diğer eserleri birçok dile çevrildi.

1994 yılında 44. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde jüri üyesiydi. 2002 yılında ise 24. Moskova Uluslararası Film Festivali'nde jüri başkanlığı yaptı.

Aitmatov böbrek yetmezliğinden muzdaripti ve 16 Mayıs 2008'de Almanya'nın Nürnberg şehrindeki bir hastaneye kaldırıldı. 10 Haziran 2008'de 79 yaşında zatürreden hayatını kaybetti. Ölümünden sonra Aitmatov'un naaşı Kırgızistan'a getirildi ve burada, kuruculuğuna katkıda bulunduğu ve muhtemelen babasının da gömülü olduğu Ata-Beyit mezarlığına, Kırgızistan'ın Çuy Bölgesi, Alamudun İlçesi, Koi-Tash köyüne defnedilmeden önce çok sayıda tören düzenlendi.