Ulu Haydar Aliyev. Onu sevgiyle hatırlıyoruz![]() Bakü – 12.12.25. Höküme Halilova, Ramiz Meşedihesenli /Türkel Media/: 12 Aralık, Azerbaycan halkının milli lideri Haydar Aliyev'in ölümünün 22. yıldönümüdür. Bağımsız Azerbaycan'ın kuruluşunda büyük rol oynayan ve Azerbaycan devletinin gelişimine paha biçilmez katkılarda bulunan Haydar Alirza oğlu Aliyev, 10 Mayıs 1923'te Nahçıvan şehrinde doğdu. 1944 yılında devlet güvenlik teşkilatlarında çalışmaya gönderildi. 1964 yılında Devlet Güvenlik Komitesi Başkan Yardımcılığına atandı ve 1967 yılında Tümgeneral rütbesiyle Azerbaycan SSR Bakanlar Kurulu'na bağlı KGB'nin başına geçti. Bu yıllarda Leningrad'da (şimdiki St. Petersburg) uzmanlaşmış yüksek öğrenim gördü ve 1957 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nden (şimdiki Bakü Devlet Üniversitesi) tarih bölümünden mezun oldu. 1969'da Haydar Aliyev, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri olarak cumhuriyetin başına geçti. 1982'de Haydar Aliyev, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbürosu üyesi seçildi ve SSCB Bakanlar Kurulu Birinci Başkan Yardımcılığına atandı. Böylece SSCB'nin önde gelen isimlerinden biri oldu. Ekim 1987'de Haydar Aliyev, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbürosu'nun ve özellikle Genel Sekreter Mihail Gorbaçov'un izlediği politikalara protesto olarak istifa etti. 20 Ocak 1990'da Sovyet birlikleri tarafından Bakü'de gerçekleştirilen kanlı trajedinin ardından, Haydar Aliyev, Moskova'daki Azerbaycan temsilciliğinde yaptığı konuşmada, Azerbaycan halkına karşı işlenen suçun organizatörlerinin ve faillerinin cezalandırılmasını talep etti. Haydar Aliyev, Karabağ ihtilafı konusunda SSCB liderliğinin ikiyüzlü politikalarına protesto olarak Temmuz 1991'de Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nden ayrıldı. Temmuz 1990'da Azerbaycan'a dönen Haydar Aliyev, önce Bakü'de, ardından Nahçıvan'da yaşadı. Aynı yıl Azerbaycan Ali Sovyeti üyesi seçildi. Haydar Aliyev'in vatanına dönüşüyle Azerbaycan'da ulusal kurtuluş hareketinin yeni bir aşaması başladı. Bu gergin günlerde Haydar Aliyev halkın arasındaydı ve Nahçıvan'da ulusal kurtuluş ve devlet bağımsızlığı mücadelesine önderlik etti. 17 Kasım 1990'da, yeni bileşimiyle Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti'nin ilk oturumu yapıldı. Haydar Aliyev'in başkanlık ettiği bu oturumun kararları, Sovyet rejimine ağır bir darbe indirdi ve ülkenin tarihinde önemli bir rol oynadı. Haydar Aliyev, Şubat 1991'de Azerbaycan SSC Ali Sovyeti oturumunda yaptığı konuşmada, SSCB'den ayrılmanın ve bağımsızlık mücadelesinin önemini mantıklı bir şekilde gerekçelendirdi. "İktidarı yeniden kazanmak veya intikam almak için değil, bu zorlu ve çetin günlerde halkın acısını paylaşmak, yurttaşlık görevimi yerine getirmek ve özgürlük mücadelesine katılmak için vatanıma döndüm. Ve bir Azerbaycanlı olarak, kimse beni bu haktan mahrum edemez," dedi Haydar Aliyev oturumda. 1991'den 1993'e kadar Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ali Meclisi Başkanı ve Azerbaycan Cumhuriyeti Ali Konseyi Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. 1992'de Nahçıvan'da düzenlenen Yeni Azerbaycan Partisi'nin kurucu kongresinde Haydar Aliyev başkan seçildi. 15 Haziran 1993'te Haydar Aliyev, Azerbaycan Ali Konseyi Başkanı seçildi ve 24 Temmuz'da Milli Meclis kararıyla Cumhurbaşkanlığı görevini üstlendi. 3 Ekim 1993'te halk oylamasıyla Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçildi ve 11 Ekim 1998'de yeniden seçildi. Sağlık sorunları nedeniyle 15 Ekim 2003'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılmayı reddetti ve adaylığını İlham Aliyev lehine geri çekti. Haydar Aliyev, 12 Aralık 2003'te ABD'nin Cleveland şehrindeki bir hastanede, yoğun tedavi gördüğü sırada hayatını kaybetti. Haydar Aliyev, Azerbaycan halkının hafızasında sonsuza dek yaşayacaktır. Millet lideri Haydar Aliyev, Azerbaycan'ın ve halkının kaderinde hayati bir rol oynayan küresel bir siyasetçi olarak tarihe geçti. Haydar Aliyev, beş kez Lenin Nişanı, eski SSCB Kızılyıldız Nişanı ve sayısız madalya ile ödüllendirildi. İki kez Sosyalist Emek Kahramanı unvanına layık görüldü ve çeşitli ülkelerin en yüksek ödüllerini ve prestijli üniversitelerin fahri unvanlarını aldı. Haydar Aliyev'in halefi Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan'ı güçlü bir devlete dönüştürdü. |
Son xəbərlər
|
Xəbər lenti
Təqvim
|

